Uitgebreide gids Wet DBA: Alles wat je moet weten als inhurende organisatie

Waarom werd de Wet DBA ingevoerd?

De Wet DBA werd ingevoerd om duidelijkheid te geven over de fiscale gevolgen van arbeidsrelaties tussen zelfstandigen en opdrachtgevers. Veel mensen denken dat deze wet schijnzelfstandigheid voorkomt, maar dat is een misvatting. De wet bevat vooral uitzonderingen op de loonbelastingwetgeving. De Belastingdienst beoordeelt arbeidsrelaties op basis van het arbeidsrecht: is er sprake van gezagsverhouding, verplichting tot persoonlijke arbeid en loon? Dan is er een arbeidsovereenkomst. De Wet DBA bepaalt hoe opdrachtgevers met deze situatie moeten omgaan.

Wat is het doel van de Wet DBA? 

De bedoeling van de Wet DBA is om duidelijke grenzen te stellen tussen echte zelfstandige ondernemers (zzp'ers) en werknemers in loondienst. Op deze manier kan schijnzelfstandigheid worden tegengegaan en kunnen organisaties belastingtechnisch en juridisch de juiste keuzes maken. 

Waar moeten organisaties op letten?

Vanaf januari 2025 handhaaft de Belastingdienst actief op de Wet DBA. Hoewel eind december 2025 is besloten dat de Belastingdienst in 2026 nog geen verzuimboetes oplegt, kan de Belastingdienst wel zogenaamde vergrijpboetes opleggen aan organisaties die zich opzettelijk niet aan de regels voor de inzet van zzp’ers houden. De handhaving start in 2026 met een bedrijfsbezoek, waarbij wordt ingezet op het goede gesprek en vertrouwen. Naheffingen blijven mogelijk voor de periode vanaf 1 januari 2025. Vanaf 1 januari 2027 vervalt de zachte landing en geldt volledige handhaving.

Lees ook: Wat zijn de risico's van het niet naleven van de Wet DBA?

Schijnzelfstandigheid als sluipend risico

Bij externe inhuur is een van de grootste risico's schijnzelfstandigheid. In deze situatie wordt iemand als een zzp'er ingehuurd, maar werkt deze persoon in de praktijk als medewerker. Gezien de gevolgen is het belangrijk om te begrijpen wanneer sprake is van een dienstverband. Omdat de Belastingdienst uitgaat van een holistische benadering, vraagt dit om meer dan alleen een goed contract. Als er in de feitelijke werksituatie sprake is van de volgende drie elementen, is er juridisch sprake van een een dienstverband en moet de opdrachtgever loonbelasting afdragen: 

• Gezag: krijgt de professional instructies over hoe en wanneer hij het werk moet doen?
• Persoonlijke arbeid: moet de professional het werk zelf uitvoeren?
• Loon: krijgt de professional betaald voor het werk?

De Deliveroo-zaak bewijst dat de praktijk zwaarder weegt dan papier. Wanneer je iemand formeel als zzp'er contracteert, kan het in de feitelijke werksituatie gewoon een dienstverband zijn. In het Deliveroo-arrest benoemde de Hoge Raad negen gezichtspunten die helpen om de aard van de relatie te duiden. Sindsdien zijn dit vaste ijkpunten in procedures over schijnzelfstandigheid. Lees hier meer over het Deliveroo-arrest.

Vooruitblik: VBAR en de Zelfstandigenwet

De Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties (VBAR) moest als toekomstige wetgeving extra houvast bieden. Het wetsvoorstel leidde tot teveel onrust en het onnodig wegvallen van opdrachten in de markt. Daarom schrapte het kabinet op 6 maart 2026 het verduidelijkingsdeel. Hiervoor in de plaats komt de Zelfstandigenwet. Het onderdeel uit de Wet VBAR dat het voor zzp’ers met een maximaal uurtarief van €38 (gemeten op 1 januari 2026) makkelijker maakt om hun rechtspositie op te eisen, blijft wel behouden.

Lees hier meer over de wijzigingen in de Wet VBAR en de Zelfstandigenwet.

Conclusie

Het blijft cruciaal om te zorgen voor een juiste naleving van wet- en regelgeving rondom arbeidsrelaties, zodat je het risico op boetes en naheffingen voorkomt. Met de inhuurdienstverlening van Haert ben je ervan verzekerd dat de inhuur van professionals in jouw organisatie juridisch in orde is. Wil je hier meer over weten? Neem gerust contact op met mij of een van mijn collega’s voor een persoonlijk adviesgesprek.